Ingoa Māori: Aotearoa
Tāone matua: Te Whanganui-a-Tara
Tāone tino nui: Tāmaki Makaurau
Ngā reo whai mana: Ingarihi, Māori, Te Reo Rotarota o Aotearoa
Taupori: 4,405,200 (whakatau tata)
Horahanga: 267,707 kiromita pūrua
Moni: Tāra o Aotearoa
Kāwanatanga: Manapori whai Pāremata me te ture arikitanga


Taiao tūturu
E ōrite ana te rahi o Aotearoa ki a Piritene Nui, ki ngā Piripini rānei. Kāore he wāhi neke atu i te 130km te tawhiti mai i te moana. He hātai te āhuarangi, ahakoa ka tino wera a Te Tai Tokerau i te raumati (Hakihea ki Poutū-te-rangi), ā, kaha ana te hukapapa i ngā maunga o te tuawhenua o Te Waipounamu i te takurua (Pipiri ki Here-turi-kōkā).
Hītori
I taka a Aotearoa hei taipūwhenua nō Piritene i te tau 1840. I taua tau, neke atu i te 500 ngā rangatira Māori me ngā māngai o Kuini Wikitōria i haina i te Tiriti o Waitangi. Ko te Tiriti te tuhinga taketake o tēnei whenua, ā, koinei te whakarite rangatira i waenga i te Māori me ngā tauiwi o Piritene hei whakatū kāwanatanga i Aotearoa. Ko te ingoa a te Māori mō Niu Tīreni ko Aotearoa. I tapaina a Niu Tīreni ki tēnei ingoa e te tangata Uropi tuatahi ki te haere ki Aotearoa, arā, te kaihōpara a Abel Tasman, i te tau 1642.
Ōhanga
Ko te tūāpapa o te ōhanga mākete o Aotearoa ināianei ko te tāpoi me ngā ahumahi pēnei i te ahuwhenua. He kaha te whakawhirinaki ki ngā tauhokohoko ā-ao, ko ngā pātui nui ko Ahitereiria, Haina, Te Hononga o Amerika, me Hapani. Kua whakawāteahia ngā tauārai ki ngā haumi o tāwahi e ngā whakahōunga ohaoha here kore mai i te tekau tau atu i 1980. Ko te tikanga he whai mātauranga ngā tāngata o Aotearoa, ā, he hauora, me te pai o te āhua noho.

View this page in English